Rozłożenie grzywny na 36 miesięcy – art. 49 § 2 k.k.w. w praktyce kancelarii adwokackiej

Postanowieniem z dnia 12 lutego 2026 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, w sprawie o sygn. akt II.1 Ko 278/25, na podstawie art. 49 § 2 k.k.w., uwzględnił wniosek złożony przez obrońcę – adwokat Agnieszkę Prętczyńską – i rozłożył na raty pozostałą do zapłaty grzywnę w wysokości 139 359,53 zł, ustalając maksymalny dopuszczalny prawem okres spłaty, tj. 36 miesięcy.

Uwzględnienie wniosku obrony w całości stanowi korzystne rozstrzygnięcie dla Klienta Kancelarii.

Postanowienie jest prawomocne i podlega wykonaniu.

Rozłożenie grzywny na raty – podstawowe zasady

Co do zasady grzywna podlega niezwłocznej zapłacie, co pozostaje w związku z art. 9 § 1 k.k.w., zgodnie z którym postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne.

Orzeczenie karne staje się wykonalne z chwilą jego uprawomocnienia.

Jednocześnie należy podkreślić, że wymierzenie kary grzywny oraz jej uprawomocnienie oznacza, iż sąd dokonuje oceny sytuacji majątkowej i możliwości zarobkowych skazanego na moment orzekania, przyjmując co do zasady, że grzywna zostanie uiszczona lub wyegzekwowana w drodze postępowania egzekucyjnego.

Wyjątki od zasady jednorazowej płatności

Jeżeli po wydaniu wyroku nastąpi istotna zmiana sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej skazanego, ustawodawca przewidział możliwość rozłożenia grzywny na raty.

Zgodnie z art. 49 § 1 k.k.w. sąd może rozłożyć grzywnę na raty na okres nieprzekraczający 1 roku, jeżeli natychmiastowe jej wykonanie pociągałoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Lublinie w postanowieniu z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II AKzw 865/11:

„Rozłożenie grzywny na raty jest fakultatywne, a podstawową przesłanką zastosowania tej instytucji jest pozytywne ustalenie, że natychmiastowe jej uiszczenie pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki. Powyższe oznacza, że sąd każdorazowo ma obowiązek ustalenia w oparciu o zebrane dowody, czy przesłanka ta ma miejsce. Ustaleń tych winno się dokonywać w oparciu o stan majątkowy skazanego, o dane dotyczące faktycznych jego zarobków, sytuację rodzinną, stan zdrowia skazanego, wykształcenie i zawód w powiązaniu z możliwościami zarobkowymi itp. Sąd, mimo wystąpienia przesłanki z art. 49 § 1 k.k.w., nie jest zobligowany do jej zastosowania, a winien także kierować się zasadami celowości”.

Rozstrzygając o rozłożeniu grzywny na raty, sąd analizuje w szczególności:

• czy natychmiastowa zapłata grzywny spowoduje zbyt ciężkie skutki dla skazanego lub jego rodziny,
• czy doszło do istotnej zmiany sytuacji majątkowej, zawodowej, zdrowotnej lub rodzinnej skazanego po wydaniu wyroku,
• czy skazany posiada realne możliwości regulowania należności w ratach.

Należy również podkreślić, że brak możliwości spłaty grzywny nawet w ratach może przemawiać przeciwko uwzględnieniu wniosku, gdyż w takiej sytuacji mogłoby dojść do konieczności zastosowania zastępczych form wykonania kary (vide: Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt II AKzw 707/18).

Rozłożenie grzywny na okres do 36 miesięcy

Wyjątkowo, w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, w szczególności przy znacznej wysokości grzywny, na podstawie art. 49 § 2 k.k.w. możliwe jest rozłożenie jej na okres do 36 miesięcy. Jak wskazał Sąd Okręgowy w Rzeszowie w postanowieniu z dnia 12 lutego 2026 r., sygn. akt II.1 Ko 278/25:

„Instytucja rozłożenia grzywny na raty stanowi jedną z form wykonywania tej kary, pozwalającą na uzyskanie zasadniczego celu kary, jakim jest jej uiszczenie przez skazanego w sposób dobrowolny. Dopóki istnieje możliwość ominięcia drogi postępowania egzekucyjnego lub skorzystania z zastępczych form wykonania tej kary, należy umożliwić skazanemu jej dobrowolne uiszczenie.”

Nadto Sąd zważył w wydanym rozstrzygnięciu, że sytuacja materialna skazanego, już choćby pobieżnie opisana we wniosku, uzasadniała przyjęcie, iż jednorazowa zapłata należności, z uwagi na jej wysokość, pociągałaby dla niego zbyt ciężkie skutki.

W sprawie wykazano również zmianę sytuacji zdrowotnej i zawodowej skazanego w stosunku do okresu poprzedzającego uprawomocnienie się wyroku.

Kto może złożyć wniosek o rozłożenie grzywny na raty?

Z wnioskiem o rozłożenie grzywny na raty może wystąpić przede wszystkim skazany.

W przypadku, gdy egzekucja mogłaby być prowadzona z majątku wspólnego małżonków, uprawnienie takie przysługuje również małżonkowi skazanego, zgodnie z art. 28 k.k.w. (vide: Wysocka Magdalena, Odroczenie i rozłożenie na raty kary grzywny, opublikowano: NKPK 2005/18/303-314).

Agnieszka Prętczyńska Kancelaria Adwokacka to zespół z wieloletnim doświadczeniem i licznymi sukcesami w sprawach karnych i karnych wykonawczych. Zapewniamy kompleksową obsługę na każdym etapie postępowania – od fazy przygotowawczej, przez postępowanie sądowe, aż po etap wykonawczy i Sąd Najwyższy.

Nasza kancelaria łączy profesjonalizm, skuteczność i indywidualne podejście do Klienta.

Kontakt z Sekretariatem Kancelarii:
Tel. 531 220 381

 

 

 

 

 

Treści publikowane na blogu mają charakter autorski i podlegają ochronie prawnej. Ich kopiowanie, powielanie lub dalsze wykorzystywanie w jakiejkolwiek formie bez uprzedniej zgody Kancelarii Adwokackiej Agnieszki Prętczyńskiej nie jest dopuszczalne.